સબરીમાલા અન્ો અયોધ્યા

રાજનીતિક ન્ોત્ાૃત્વ વિશે કોઇ મત બાંધવાની સ્થિતિ ઊભી થાય તો માનસિક શ્રમ જરૂરથી પડે. તમે કોઇ ખાસ બાબત ઉપર ભાર મૂકી શકો નહીં. બૌધ્ધિકો એમ માન્ો છે કે, રાજનીતિના ન્ોત્ાૃત્વની એક માત્ર ફરજ એ હોય છે કે, ત્ો જનસમુદૃાયની આંગળી પકડી ત્ોન્ો આગળ લઇ જાય અન્ો દિૃશાદૃર્શન કરાવે. હવે આજની રાજનીતિના ન્ોત્ાૃત્વની દિૃશા જ અંત હિન જેવી હોય તો એમાં જનસમુદૃાયનો ક્યાં દૃોષ કાઢવો? હા રાજનીતિક ન્ોત્ાૃત્વ સકારાત્મક હોય ત્ોવી આશા જરૂર રખાય છે, જો કે, કેટલાક કિસ્સામાં આ ન્ોત્ાૃત્વ ઉમદૃા ઉદૃાહરણ પણ પુુરૂં પાડી જાય છે. સાવ એવું નથી હોતું કે, સમગ્રપણે કોઇ પ્રેરક કામ થતું જ ના હોય, પરંતુ બહુદૃા એવું આશાસ્પદૃ ચિત્ર એકાદૃ બ્ો કિસ્સામાં જ સ્પષ્ટ સંભવી શકે સબરીમાલાનો મુદ્દો હજી પણ ઉકેલ્યો છે. સબરીમાલામાં સ્ત્રીઓના પ્રવેશ પર મનાઇ છે. આ મનાઇ શું કામ થાય છે? ૨૧મી સદૃી તો ગઇ, આપણે હવે ચન્દ્ર, મંગળ અન્ો શુક્રના ગ્રહ પર જવાની વાત કરીએ છીએ ત્યારે આવી અંધશ્રધ્ધાન્ો કયાં સુધી પોષીશું? મંદિૃર કેવળ માણસો માટે હોય છે. જાનવરો માટે નહીં.
બ્ો સ્ત્રીઓએ નિયમ તોડી સબરીમાલા મંદિૃરમાં પ્રવેશ કર્યો ત્ો ઘટનાન્ો લઇન્ો ઉહાપોહ થયો અન્ો ગંભીર ઘટના પણ ઘટી છે. કહે છે કે, બ્ો સ્ત્રીઓએ મંદિૃરમાં પ્રવેશ કર્યો ત્ો લૈંગિક આધાર પર ભેદૃભાવ સમાપ્ત કરવાની દિૃશામાં એક સાંકેતિક જીદૃ સમજી શકાય છે. જોકે જે પ્રકારે રાતના અંધકારમાં છૂપાઇન્ો ધીમા પગલે એવું કરાયું કે દૃેશમાં કાન્ાૂનરાજનું હોવાનું દ્યોતક તો કદૃાપિ કહી શકાય નહીં. મંદિૃરમાં તમામ ઉમરની સ્ત્રીઓનો પ્રવેશ એમનો અધીકાર છે. એના પર પરંપરાગત પ્રતિબંધન્ો ગ્ોરકાન્ાૂની માનતા સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્ય સરકારન્ો એ સુનિશ્ર્ચિત કરાવવાનો નિર્દૃેશ આપ્યો કે મંદિૃર જનારી સ્ત્રીઓન્ો કોઇ સમસ્યા ન હોય. એ પછી જ લગાતાર એવી સ્ત્રીઓના વ્યક્તિગત અથવા સામૂહિક પ્રયાસોન્ો મંદિૃરની પરંપરાની રક્ષાના નામ પર કથિત ભકતોની ભીડ વિફળ કરતી રહી છે.
િંબદૃુ તથા કનકદૃુર્ગ નામની સ્ત્રીઓએ કોઇ ગ્ોરકાન્ાૂની કામ નથી કર્યું આમ છતાં એમના મંદિૃર- પ્રવેશ પછીથી ભગવાન અયપ્પાના કથિત નારાજ ભકતોએ રાજ્યમાં ઉપદ્રવ મચાવી દૃીધો છે. નારાજગી વ્યકત કરવા માટે હડતાલનો નિર્ણય ઠીક છે, પરંતુ એન્ો સફળ બનાવવા માટે જે પ્રકારે િંહસાનો સહારો લેવાયો ત્ો દૃર્શાવે છે કે, વિરોધ સ્વત: પ્રેરિત નથી. વિરોધના લોકતાંત્રિક ઉપાયોમાં અથવા રીતોમાં જ્યારે અલોકતાંત્રિક વ્યવહાર થવા લાગ્ો તો અર્થ તો એજ હોય છે કે, વિરોધન્ો અપ્ોક્ષિત સમર્થન નથી મળી રહૃાું. સ્ત્રીઓના પ્રવેશ પછી પ્ાૂજારીઓએ થોડા સમય માટે શુધ્ધીકરણના નામ પર મંદિૃર બંધ રાખ્યું, જે ઘણું શરમજનક છે.
શું કોઇ મંદિૃર ‘દૃેવીતુલ્ય સ્ત્રીઓના પ્રવેશથી અપવિત્ર થઇ શકે છે? કેરલમાં લાંબા સમયથી પકડ મજબ્ાૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહેલ ભાજપાન્ો સબરીમાલા મામલાએ એક તક દૃીધી છે. ભાજપાના પ્ૌત્ાૃક સંગઠન આરએસએસ લાંબા સમયથી આવી તકની શોધમાં હતું. સબરીમાલા એકશન કાઉન્સીલ નામના સંગઠનના બ્ોનર નીચે થઇ રહેલ વિરોધન્ો વાસ્તવમાં સંઘ- ભાજપાનું વ્યાપક સમર્થન મળી રહૃાું છે.
રાજનીતિક પક્ષોની વિડંબના જ કહેવાય કે, હિન્દૃુવાદૃી સંગઠનોના જે ન્ોતા ત્રણ તલાકન્ો અબંધારણીય માનવાના નિર્ણયન્ો ઉચિત બનાવતા રહૃાા છે કે હશે ત્ો હવે સબરીમાલા મામલામાં આસ્થા અન્ો પરંપરાગત નામ પર અદૃાલતનો વિરોધ કરી રહૃાા છે.
મુસ્લિમ સંગઠનો પણ ત્રણ તલાક જેવી કુરિતિઓન્ો ગ્ોરકાન્ાૂની માનવાનો વિરોધ પરંપરા અન્ો આસ્થાના નામ પર જ કરતા રહૃાા છે. સંઘ-ભાજપા સહિત તમામ હિન્દૃુવાદૃી સંગઠનો બીજા ધર્માવલંબિઓના તર્કન્ો એ આધાર પર કોરાણે કરી રહૃાા છે કે, દૃેશનું બંધારણ સર્વોચ્ચ છે. જો કે, પોતાના મામલામાં આ તર્કન્ો ત્ોઓ ભૂલી જાય છે. એનાથી ફરી પુરવાર થાય છે કે, આસ્થા અન્ો તર્ક એક સાથે ચાલી શકતા નથી.
જો આપણે આપણા જીવનમાં આસ્થાન્ો તર્કથી વધુ મહત્વ આપીએ છીએ તો આવા જ વિરોધાભાસી વિચારોના શિકાર બની શકીએ છીએ. જો કે, એ સવાલ પણ ઉઠે છે કે, કેરલ સરકાર જે દ્દઢતાથી સબરીમાલા મંદિૃરમાં સુપ્રીમકાર્ટના ચુકાદૃાન્ો લાગુ કરાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે શું અન્ય ધાર્મિક મામલાઓમાં પણ ત્ો આવી ઉત્સુકતા અથવા તત્પરતા બનાવી શકે છે? વાત કેવળ કેરલની જ નથી, જ્યાં વામ ગઠબંધનની સરકાર છે. એ રાજ્યોમાં પણ જ્યાં અન્ય રાજનીતિક પક્ષોની સરકારો છે શું બીજા ધર્માવલંબી સમૂહોમાં થઇ રહેલ લૈંગિક ભેદૃભાવન્ો કાયદૃાનો દૃંડો બતાવી દૃૂર કરવાની સાચી જ કોશિશ કરી શકાય છે? અન્ો શું આવા મામલા પરત અદૃાલતની દૃરમિયાનગીરીથી જ ઉકેલી શકાય? થવું તો એ જોઇએ કે, રાજનીતિક ન્ોત્ાૃત્વ સ્ાૂઝબ્ાૂઝનો પરિચય આપી નાગરિકોન્ો આગળ લઇ જવાની જવાબદૃારી ઉઠાવે પરંતુ થાય છે એવું કે, આપણું ન્ોત્ાૃત્વ પોતાની તમામ જવાબદૃારીનો ઉપયોગ સંકીર્ણ રાજનીતિક હિત પુરા કરવામાં કરે છે. ન્ોત્ાૃત્વ સકારત્મક બનતું હોય તો સબરીમાલાનો મુદ્દો હોય કે, અયોધ્યા, ન્ોત્ાૃત્વએ અદૃાલત સુધી જવું જ પડે નહીં. સબરીમાલાના ચુકાદૃા પછી સંઘ પરિવાર જે પ્રકારે ખુલ્લેઆમ કોર્ટની વિરૂધ્ધ આવી ગયો છે એ કેવળ એક ઝાંખી છે.